Historia
Władysławowo Pierwsze wzmianki o osadach z których powstało Władysławowo datowane są na lata 1277 (Cetniewo) - 1284 (Wielka Wieś), w którym to roku książe pomorski Mściwoj II darował osadę "Velaves" rycerzowi Piotrowi Głabuszy. Na pocz. w. XIV wieś przeszła w ręce Krzyżackie oraz otrzymała przywilej lokacyjny.

Od 1466 włączona do starostwa puckiego. W 1633 roku król Władysław IV potwierdził przywilej lokacyjny, budując jednocześnie dwa forty wojenne. Przy jednym z nich zwanym Władysławowem założono nową wieś - Chałupy.

W 1920 roku na terenie ówczesnego Cetniewa i Poczernina, przy współudziale gen. Hallera założono letniskowe osiedle-kąpielisko - Hallerowo. W latach 1936-38 na północ od Wielkiej Wsi zbudowano port rybacki, który nazwano Władysławowem.

Władysławowo Po II wojnie światowej w 1954 roku Władysławowo otrzymało prawa osiedla. Od 1963 roku Władysławowo jest miastem.

Wpływ, jaki miała na rozwój miasta budowa portu w uwczesnej Wielkiej Wsi zobowiązuje do napisania na ten temat czegoś więcej. Materiał opracował sam Kpt. Portu Kazimierz Undro.

Uwarunkowania związane z powstaniem portu we Władysławowie
Stabilizacja sytuacji politycznej po I wojnie światowej oraz względy natury gospodarczej pozwoliły na stworzenie odpowiednich warunków do realizacji hasła głoszonego przez Kaszubów : przyjdzie Polska? będzie port?.

Rybacy dostrzegli potrzebę rozwoju rybołówstwa jako czynnika gospodarczego warunkującego możliwość poprawy własnej egzystencji i rozpoczęli starania o wybudowanie portu rybackiego w rejonie Wielkiej Wsi, schronienia dla jednostek rybackich należących do mieszkańców, trudniących się rybołówstwem i pływających wzdłuż wsch. i wsch.- pd. części Bałtyku, gdzie odległość między najbliższymi portami z Łeby do Helu wynosiła 65 mil.

W 1929 roku rybacy wystosowali delegację do wojewody pomorskiego w Toruniu w celu przyznania środków finansowych na budowę portu. Została ona skierowana do władz centralnych, a przyrzeczenie dane przez premiera RP odnośnie budowy portu w Wielkiej Wsi nie zostało zrealizowane. Dopiero po interwencji w 1930 roku, skierowaniu memoriału do Prezydenta Rzeczypospolitej przez rybaków, w którym uzasadniają oni słuszność powyższej inwestycji, Rada Ministrów przyznała odpowiednie środki finansowe na badania odnośnie lokalizacji przyszłego portu. W ten sposób marzenia mieszkańców Wielkiej Wsi znalazły odbicie w rzeczywistości. Przeprowadzono badania w celu podjęcia właściwej decyzji związanej z lokalizacją portu u nasady Półwyspu Helskiego w Wielkiej Wsi.

Budowa portu
W 1935 roku zespół fachowców pod kierunkiem inż. Zygmunta Adamskiego, przy współpracy m.in. z inż. Stanisławem Huckelem ( po wojnie profesora Politechniki Gdańskiej, wybitnego specjalisty w zakresie budownictwa hydrotechnicznego ), w ciągu trzech miesięcy przygotowano projekt budowy portu, uwzględniając lokalne warunki litodynamiczne.

W 1936 roku przystąpiono do budowy portu. Basen portowy o kształcie zaokrąglonego trapezu został utworzony przez dwa falochrony: zachodni o dł. około 763mb i wschodni o dł. około 320mb. Oba falochrony założone są na naturalnej głębokości i ciągną się od brzegu w morze, aż do głębokości potrzebnej na wejście jednostek pływających (która wynosi około 6m.) Wejście do portu usytuowane jest z kierunku południowo-wschodniego, równolegle do brzegu. Wewnątrz basenu zgodnie z projektem wybudowano pirs wewnętrzny o dł. ok. 190 m, którego zadaniem jest oddzielenie wewnętrznej części portu i zabezpieczenie przed falowaniem. Następnie wybudowano dwa pomosty żeglugi o dł. 120 m oraz rybacki o dł. 100 mb, które służą do postoju kutrów i wyładunku towarów. Do portu doprowadzono bocznicę portową o dwóch torach, które stanowiła odgałęzienie od linii kolejowej biegnącej z Wielkiej Wsi-Hallerowo w kierunku Półwyspu Helskiego. Doprowadzono do portu drogę dojazdową łączącą port z osiedlem Wielka Wieś oraz drogę portową, której zadaniem jest obsługiwanie terenów portowych. Natomiast na terenach przyportowych (pomiędzy basenem, a torem kolejowym) wybudowano budynki administracyjne, magazyny, zainstalowano urządzenia niezbędne do obsługi floty rybackiej.

Budowa portu w Wielkiej Wsi została zakończona w IV kwartale 1937 roku, kiedy to przybyły do portu kutry: Hel 18, Hel 90. W tym też okresie kierownictwo nad największym portem rybackim (o powierzchni łącznie z basenami portowymi wynoszącej 17 h), sprawował kapitan portu kpt.ż.w. Henryk Borakowski, który reprezentował Urząd Morski, Morski Urząd Rybacki oraz PIHM.

Uroczyste otwarcie portu odbyło się 4 maja 1938 roku na "Placu Kaszubskim" w centralnym miejscu w porcie. Nadano mu nazwę Władysławowo na pamiątkę działalności Władysława IV jedynego króla polskiego, który miał konkretny program morski, a także nawiązując do warowni nadmorskiej wybudowanej przez inżyniera królewskiego Jana Pleitnera w latach 1634-1636 między Chałupami, a Kuźnicą.

Baza, port schronienia
W porcie bazuje 87 kutrów rybackich w okresie sztormowym staje się portem schronienia dla dodatkowych 40 kutrów z innych portów Jastarni, Łeby, Ustki, Dziwnowa, poławiających na pobliskich łowiskach. Korzystając z wymuszonej przerwy w połowach dokonują tu uzupełnienia prowiantu, paliwa, zaopatrują się w lód , naprawiają sprzęt. W trakcie ubiegłego roku odnotowano 7 636 zawinięć kutrów oraz ok. 300 zawinięć jachtów turystycznych, kutry łącznie pobrały 7 439 ton lodu do swoich ładowni przywiozły 25 tys. ton ryb z połowów morskich na Bałtyku.

Zaplecze rybołówstwa stanowi: stocznia rybacka, chłodnie, magazyny, przetwórnie, giełda rybna
Transport kolejowo-samochodowy z portu posiada dogodne połączenia z Gdynią, obsługa taboru kolejowo-samochodowego przy użyciu posiadanego sprzętu przez użytkownika portu PPiUR "Szkuner" zapewnia sprawną odprawę ładunku również za granicę korzystając z miejscowego posterunku celnego.

Turystyka i rekreacja morska cieszy się dużym powodzeniem wśród letników wypoczywających we Władysławowie i okolicach. W okresie letnim z portu władysławowskiego z pasażerami wypływają w morze statki pasażerskie żeglugi przybrzeżnej, żaglowce, kutry rybacki zaadaptowane do przewozu osób. W ubiegłym roku przewieziono łącznie około 45 tys. osób w godzinnych przejażdżkach w morze. Port odwiedziło 300 jachtów turystycznych z kraju i z zagranicy. Port rybacki jest niewątpliwą atrakcją dla przebywających wczasowiczów we Władysławowie dla nich to bywają cykliczne imprezy organizowane w porcie, ten rok 1998 zapowiada się szczególnie atrakcyjnie z uwagi na 60-tą rocznice budowy portu w Wielkiej Wsi jak kiedyś zwało się Władysławowo.

Administracja morska reprezentowana jest w porcie przez Kapitanat Portu którym kieruje kpt. portu Kazimierz Undro wraz podległymi bosmanatami Władysławowo i Puck. Realizuje statutowe zadanie nadzoru nad bezpieczeństwem i porządkiem portowo-żeglugowym w porcie i na wodach właściwości terytorialnej kapitanatu tj. akwenu Zatoki Puckiej oraz akwenu morza otwartego w 1 milowym pasie od linii brzegu pomiędzy Kuźnicą a latarnią Stilo, gdzie są rozmieszczone rybackie przystanie plażowe jak Rewa, Osłonino, Swarzewo, Chałupy I od strony zatoki a od morza Chałupy II, Chłapowo, Karwia, Dębki. Kapitanat oraz bosmanaty są wyposażone w urządzenia radio komunikacyjne, które pozwalają na bezpośrednią łączność z placówkami terenowymi Urzędu Morskiego w Gdyni.

Na wyposażeniu kapitanatu jest 5-cio metrowa jednostka inspekcyjno-kontrolna "KONTROLER 1" rozwijająca szybkość do 30 węzłów, doskonale wyposażona do prowadzenia wielokierunkowych działań na nadzorowanym akwenie i różnych porach dnia. Ta niewielka rozmiarami jednostka posiada radar, radiostację stacjonarną + przenośną, GPS - do nawigacji satelitarnej, sondę graficzną, szperacz o dużej sile światła, lampę zespoloną w której zamontowane są światła błyskowe z sygnałem dźwiękowym oraz megafon z tonowym sygnałem. Jednostka ta wykonując zadania inspekcyjno-kontrolne w ubiegłym roku odnotowała 620 godzin w eksploatacji przez funkcjonariuszy kapitanatu prowadzących działania profilaktyczno-kontrolne, interwencyjne, rozpoznawcze zanieczyszczeń na morzu, ratownicze na podległym Kapitanatowi Władysławowo akwenie.